7. Oefenen met de SBAR aan de hand van casuïstiek

'Mevrouw Jasperse met diabetes'
Je werkt een avonddienst op een PG-afdeling in het verpleeghuis. Mevrouw Jasperse is één van de bewoners, 80 jaar en bekend met hartfalen en type 2-diabetes.

Exit fullscreen

Ze slikt 2x daags metformine 1000 mg om 8.00 en 18.00 uur. Ook spuit ze 1x daags Lantus 12 EH om 18.00 uur. 1x per maand wordt een 4-puntsdagcurve gemeten die voor vandaag gepland staat. Het avondeten is bijna gereed en je gaat de bloedsuiker meten bij mevrouw Jasperse.

Meetresultaat: Voor het avondeten, om 17.15 uur meet je een bloedsuikerwaarde van 3,2 mmol/l. Mevrouw Jasperse oogt zoals je haar kent en reageert normaal op aanspreken. Je weet dat ze straks een tablet metformine 1000mg krijgt en Lantus 12 EH. De maaltijd zal zo opgeschept worden maar je vindt de bloedsuiker te laag om af te wachten.

Je hebt besloten om de bloedsuiker van mevrouw Jasperse nogmaals te meten. Je controleert de datum van de stripjes, deze zijn nog niet over de datum. Je meet vervolgens een bloedsuiker van 3,3 mmol/l. Je kijkt in het dossier wat de bloedsuikerwaarden nuchter en voor de lunch waren, deze waren nuchter 6,9 en voor de lunch 7,4. Er staat niets bijzonders gerapporteerd vandaag over de voedingsintake.

Exit fullscreen

Je besluit mevrouw een glas siroop te geven wat ze direct leeg drinkt. Je deelt het eten uit aan alle bewoners. De metformine geef je pas als de bloedsuiker weer gestegen is, evenals de Lantus.

Na een kwartier meet je de bloedsuiker nogmaals deze is 4,4 mmol/l.
Na het avondeten meet je nogmaals de bloedsuiker, deze zit nu op 6,1 mmol/l. Je besluit om te gaan overleggen met de triageVPK voor het wel of niet geven van de diabetes medicatie.

Je gaat nu de melding naar de triageVPK voorbereiden volgens de SBAR-template.
Vul deze zo volledig mogelijk in op het template:
Notitieblokje SBAR_versie 2 - feb 2025.pdf

Kijk ook op de website ‘Zorg voor Beter’: https://www.zorgvoorbeter.nl/tips-tools/triage/index-gezondheidsproblemen/bloedsuiker-laag
Als je kijkt naar de informatie op deze website en je antwoord dat je gegeven hebt op de vraag ‘Wat zou je nu doen?”, had je dan hetzelfde antwoord gegeven? Of zou je nu een andere keuze maken?

Als je een andere keuze zou maken welke zou het dan worden?

Voorbeeld van een melding volgens de SBAR
Klik op de volgende link om een audiofragment te beluisteren waarin een zorgmedewerker een voorbeeldmelding over bovenstaande situatie aan de triageverpleegkundige doet.

Ga voor jezelf na:

• Wat vond ik fijn van deze overdracht?
• Wat vond ik moeilijk aan deze overdracht?
• Wat doe ik al goed in de praktijk?
• Wat kan ik nog verbeteren in de praktijk?

Bedenk dat vaak degene die je belt ook al vragen kan gaan stellen voordat je alle informatie hebt doorgegeven, dat hoeft zeker geen probleem te zijn. Doordat je al veel informatie hebt verzameld kan je waarschijnlijk op veel vragen antwoord geven wat het gesprek fijn en vlot laat verlopen.

'Mevrouw Jacobs is benauwd'
Je werkt een dagdienst op de somatische afdeling. Mevrouw Jacobs is een 75-jarige bewoonster van de afdeling. Ze is meestal actief en neemt deel aan de dagelijkse activiteiten.

Exit fullscreen

De laatste uren geeft ze aan dat ze moeite heeft met ademen. Ze zit op dit moment in een stoel aan de eetkamertafel en je ziet dat ademhalen haar moeite kost. Ze is minder actief dan gebruikelijk en haar saturatie lijkt enigszins gedaald te zijn. Deze is rond de 91% bij 2 liter zuurstof standaard via de neusbril. Haar ademhaling en hartslag zijn versneld (ademhaling is 26 per minuut en hartslag is 110 per minuut). Ook is ze angstig. De bloeddruk is 148/92 en de temperatuur 37,6. Mevrouw Jacobs staat onder behandeling voor COPD. Ze heeft een actief behandelbeleid. Ze gebruikt inhalatie-medicatie om haar symptomen te beheersen: fluticason en salbutamol 2dd 2 pufjes. Ze heeft in het verleden opnames in het ziekenhuis gehad vanwege exacerbaties van haar COPD (toename benauwdheid als gevolg van COPD). Ze mag zo nodig extra salbutamol bij klachten van benauwdheid. Dit heb je een uur geleden toegediend volgens voorschrift maar de klachten van benauwdheid nemen nauwelijks af.

Neem ook een kijkje op de website ‘Zorg voor Beter’: https://www.zorgvoorbeter.nl/tips-tools/triage/index-gezondheidsproblemen/kortademigheid-dyspneu-benauwdheid
Bekijk de algemene adviezen en adviezen bij angst.

'Meneer de Vries heeft een insult'
Je werkt als verzorgende op een somatische afdeling van een verpleeghuis. Je doet je middagronde als je ineens een harde klap hoort vanuit kamer 12. Je gaat er direct op af en treft meneer de Vries (82 jaar) aan, liggend op de grond naast zijn bed. Zijn lichaam maakt ritmische en schokkende bewegingen. Zijn armen en benen strekken en trekken afwisselend. Zijn kaak is gespannen en er komt wat schuim uit zijn mond. Meneer reageert niet op aanspreken.

Exit fullscreen

Je zorgt ervoor dat de omgeving veilig is, verwijdert scherpe voorwerpen, schuift een kastje aan de kant, legt een kussen onder zijn hoofd en blijft bij hem. Het insult stopt ongeveer na 2 minuten. Meneer ligt slap, ademt onregelmatig maar wel zelfstandig. Hij opent de ogen niet en reageert traag. Je hebt dit nog nooit eerder gezien bij meneer en weet ook niet of hij hier bekend mee is. Je besluit direct de triageverpleegkundige te bellen.

Je hebt net de melding aan de triageverpleegkundige doorgegeven. De triageverpleegkundige zegt er binnen 10 minuten te zijn.
Dhr ligt rustig en komt weer wat meer bij kennis. Je weet dat de overdracht niet helemaal volledig was met alle relevante informatie. Toch heb je wel structuur in je melding aangebracht. De situatie leende zich op dat moment ook niet voor een uitgebreide informatie verzameling. De belangrijkste informatie op dat moment was doorgegeven.

Exit fullscreen

Je besluit de tablet er bij te pakken om extra informatie op te zoeken. Je kan dhr ondertussen in de gaten houden.

Welke informatie zou je nog meer willen weten van dhr om de situatie nog beter in kaart te kunnen brengen? Beantwoord onderstaande vraag:

SBAR lost een zorgmysterie op

Bekijk de film ‘SBAR lost een zorgmysterie op’. Hierin wordt een situatie in eerste instantie niet volgens de SBAR opgepakt maar daarna goed in kaart gebracht met de SBAR. Hierdoor kan de Specialist Ouderengeneeskunde op afstand een behandelplan opstellen. De urgentie van de situatie was goed in te schatten en het probleem werd helder en compleet gemeld.

Tot slot:
Je hebt de basis van communiceren met de SBAR nu onder de knie. Maar oefenen in de praktijk gaat écht het verschil maken.

Wil je meer leren? Er zijn veel voorbeeldcasussen beschikbaar waarmee je kunt oefenen. Via de UKON-website vind je de tool ‘Casuïstiek Casusbeschrijvingen en uitwerkingen’ met uitgewerkte SBAR-voorbeelden om direct mee aan de slag te gaan.
https://www.ukonnetwerk.nl/projecten/communiceren-volgens-de-sbar/

Daarnaast vind je op de website van UKON nog meer handige SBAR-tools en informatie. Rechtsonder op de pagina staan de materialen die je kunt downloaden, waaronder de genoemde casuïstiek.

Blijf oefenen, want hoe vaker je de SBAR toepast, hoe sterker en duidelijker je communicatie wordt!

Hiermee ben je aan het einde gekomen van hoofdstuk zeven. Er volgt nog een achtste en laatste hoofdstuk waarin alle hoofdstukken nog een keer kort aan bod komen.