SBAR

In deze e-learning word je stap voor stap meegenomen in het leren kennen, eigen maken en gebruiken van de SBAR-methode. De SBAR-methode is een gestructureerde communicatie methode die je stapsgewijs meeneemt in het verzamelen van alle relevante informatie over een situatie. Deze informatie kun je met de SBAR-methode vervolgens op een gestructureerde wijze overdragen. De SBAR staat voor Situation (situatie), Background (achtergrond), Assessment (beoordeling) en Recommendation (aanbeveling). Vaak wordt daar nog een tweede R! van Repeat! (herhaal) aan toegevoegd wat ook in deze e-learning het geval is. Wanneer een bewoner plotseling verslechterd of je hebt een niet-pluis-gevoel over de situatie, is het belangrijk dat je de situatie zo duidelijk mogelijk communiceert naar een collega uit je team, de triageverpleegkundige of medisch behandelaar. Zij kunnen de urgentie van de situatie inschatten, bepalen of zij wel/niet langs gaan bij de bewoner en mogelijk een beleid op afstand afspreken. Het is dan belangrijk dat de melding zo volledig mogelijk wordt gedaan. Door het aanbrengen van structuur met de SBAR-methode wordt het verhaal helder overgedragen. In deze e-learning leer je wat de SBAR-methode inhoud, wanneer je deze toepast, op welke wijze je deze toepast en wat de meerwaarde is voor jezelf, de bewoner en de organisatie. Daarnaast zijn er oefenmomenten verwerkt in de e-learning om de SBAR eigen te maken. In hoofdstuk 1 leer je wat de SBAR-methode precies inhoudt. Heel veel succes!

Er zijn altijd redenen te bedenken om niet aan iets nieuws te beginnen. Dit kost onder andere tijd, en die heb je vaak niet. Echter de zorg veranderd: er komen nieuwe inzichten en verbeterde werkwijzen. We kunnen hierdoor niet blijven werken zoals we het altijd al deden. Dat is in ieder geval géén reden om iets nieuws niet te doen. Als uit onderzoek blijkt dat we de zorg kunnen verbeteren, bijvoorbeeld het inzetten van een tool, kunnen we daar niet omheen. We hebben met z'n allen de verantwoordelijkheid om de beste zorg te bieden binnen onze kaders van kennis, kunde en bevoegdheden. In dit tweede hoofdstuk zoomen we in op de meerwaarde van de SBAR en welk voordeel het gebruik jou en de bewoner kan opleveren. Dit doen we aan de hand van praktijkvoorbeelden en filmpjes.

Er zijn veel redenen te bedenken om de SBAR in het verpleeghuis te gebruiken. Echter, er zijn ook redenen om de SBAR niet te gebruiken in de praktijk. Bij het implementeren van iets nieuws in de dagelijkse praktijk zijn er namelijk altijd belemmerende factoren. In deze module staan we stil bij deze redenen (de belemmerende factoren). Vervolgens kijken we welke redenering je hier tegenover kunt zetten. Dit doen we aan de hand van een voorbeeld. Daarnaast kan het voorkomen dat jij de meerwaarde van de SBAR inziet, terwijl een collega die niet direct herkent. Dit derde hoofdstuk helpt je te onderbouwen waarom jij het wél belangrijk vindt om de SBAR te gebruiken. Uiteindelijk kun je niet om de voetbalcoach heen die zijn team tot ongekende hoogte in de eredivisie bracht met zijn motto: “zonder Schoppen, benen gebruiken en aanvullen heeft richten geen zin.”

Misschien denk je bij de SBAR meteen aan acute situaties. En dat klopt: bij een valpartij of een andere spoedsituatie is de SBAR heel handig. Echter, ook in minder acute gevallen kun je de SBAR goed gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan een verhoogde bloedsuiker of ander probleem dat niet kan wachten tot de volgende medische visite. De SBAR is niet alleen nuttig bij ongeplande gebeurtenissen, maar kan ook ingezet worden tijdens geplande momenten. Bijvoorbeeld tijdens de overdracht tussen diensten, de wekelijkse visite of een gedragsbespreking. Door de SBAR te gebruiken kun je zulke gesprekken goed voorbereiden en gestructureerd bespreken. De SBAR kan je daarnaast ook op verschillende manieren toepassen. Soms gebruik je hem in een telefoongesprek, soms face-to-face of digitaal. Ook de hoeveelheid informatie die je geeft, hangt af van de situatie en hoe dringend het probleem is. In dit vierde hoofdstuk ontdek je op welke momenten je de SBAR kunt inzetten en hoe je dit op een handige manier kunt doen.

Zoals in hoofdstuk 4 behandeld kan de SBAR op meerdere momenten worden ingezet voordat een melding bij de medisch behandelaar terecht komt. Zo kan de SBAR ingezet worden vanaf het moment van signaleren van een afwijkende situatie van een bewoner, tot het moment waarop er acties opgesteld worden door de triageverpleegkundige of medisch behandelaar. Verschillende medewerkers zijn dan ook betrokken bij de inzet en het gebruik van de SBAR. Afhankelijk van je functie heb je een bepaalde rol en verantwoordelijkheid in het gebruik van de SBAR. In dit vijfde hoofdstuk wordt er gekeken naar alle functieniveaus die betrokken zijn bij het gebruik van de SBAR. Per functie wordt behandeld welke rol en verantwoordelijkheden je hebt. De rol van de medische dienst wordt hier nog extra uitgelicht omdat de medisch behandelaren ook een belangrijke rol hebben. Daarnaast is er in dit hoofdstuk aandacht voor het geven van feedback. Feedback geven, én ontvangen, is belangrijk wanneer een nieuwe werkwijze wordt geïmplementeerd. Zo kun je van elkaar leren en de nieuwe werkwijze eigen maken. Dit is niet altijd gemakkelijk, maar hier zijn tips voor die we graag met jullie delen.

Om de SBAR echt effectief te gebruiken, is meer nodig dan alleen de letters kennen. Het vraagt om de juiste kennis (weten wat je vertelt), vaardigheden (Het verzamelen van de gegevens het goed kunnen overbrengen) en ook de juiste houding (durven spreken, verantwoordelijkheid nemen en samenwerken). In dit hoofdstuk ontdek je wat jij nodig hebt om de SBAR in jouw dagelijks werk goed toe te kunnen passen. Zo kan je met vertrouwen communiceren, en bewoners de beste zorg bieden.

In de afgelopen 6 modules over de SBAR heb je veel informatie gekregen over de methode zelf, waar de methode vandaan komt, hoe je de methode toepast in de praktijk, en waar je rekening mee moet houden als je de SBAR gebruikt. Het is nu tijd voor nog een paar oefeningen om de SBAR-methode goed in je systeem te krijgen zodat het gebruik meer vanzelf (automatisch) gaat zijn. In dit hoofdstuk ga je aan de hand van casuïstiek nog een aantal keer met het gebruik van de SBAR oefenen. Veel succes!

Laten we na het doorlopen van de vorige 7 modules nog een korte terugblik werpen op de behandelde onderwerpen. Wat heb je geleerd van de afgelopen modules? Elk hoofdstuk komt kort aan bod in deze laatste space. Space 8 doorloop je samen met een collega. Het liefst een senior verpleegkundige, afdelingsverpleegkundige of teamcoach. Bepaal een tijdstip waarop jullie deze module samen kunnen doorlopen.